Bir embriyonun blastosist aşamasına 5. gün yerine 6. günde ulaşmasından bahsettiğimizde, aslında zamanlama ve kaliteden söz ediyoruz. Çoğu embriyo (%64 civarı) 5. gün blastosist olurken, yaklaşık üçte biri (%34) 6. günde bu aşamaya geliyor.
Embriyonun blastosist aşamasına 6. günde ulaşması, hücre bölünme hızının ve dokuların organize olma zamanlamasının 5. günde ulaşan embriyolara göre gecikmiş olması demektir. 5. gün embriyoları ortalama 112 saat içinde genişlemiş blastosist olurken, 6. gün embriyoları yaklaşık 132 saat civarında bu aşamaya erişir. Bu ekstra gecikme sırasında iç hücre kitlesi (geleceğin bebek dokusu) ve trofektoderm (geleceğin plasenta dokusu) puanlarında düşüş görülür: hücre sayısı daha az, doku düzeni biraz daha dağınık olur (PMID: 37381073).
Ayrıca, erken bölünme evrelerinde (2–8 hücre aşamaları) 6. gün embriyolarında düzensiz bölünmeler daha sık izlenir; bu, hücrelerin eş zamanlı bölünmesini zorlaştırır ve metabolik talepleri artırarak embriyonun genel canlılığını bir nebze azaltır. Tüm bu küçük farklılıklar (gecikmiş hücre sayısı, daha düşük ICM ve TE kalite puanları, artmış bölünme aksaklıkları) bir araya geldiğinde, 6. gün blastosistlerinin rahme tutunma ve canlı doğum oluşturma oranlarında yaklaşık %10–20 oranında bir düşüşe yol açar (PMID: 37381073).
Bu gecikme ve düşük kalite nedeniyle, 6. gün blastosistleri 5. gün blastosistlere göre %10–20 daha düşük tutunma, devam eden gebelik ve canlı doğum şansına sahip oluyor (PMID: 32022423; PMID: 32849288). Bir calismaya göre 5.gün embriyolarının yarıdan fazlası (%53) rahme tutunurken, 6. gün embriyolarının tutunma oranı daha düşük, %44 olarak bulunmuş. Canlı doğuma ulaşma oranı ise 5. gün embriyolarında %52 iken, 6. gün embriyolarında %33 olarak kaydedilmiş (PMID: 32849288).
Kromozomal olarak normal (euploid) embriyoları seçmek için yapılan PGT-A testi uygulananlarda bile 6. gün blastosistleri geride kalıyor: 5. gün embriyoları için klinik gebelik ve canlı doğum oranları sırasıyla %58 ve %52,5 iken, 6. gün embriyoları için bunlar %49 ve %45 (PMID: 38239982).
Bu durum endişe verici görünse de, 6. gün embriyolarından doğan bebeklerin doğum ağırlığı, boyu ve sağlık durumu, 5. gün embriyolarından doğanlardan farklı değil—yani canlılığa kadar gelmeyi başaran embriyolar eşit derecede sağlıklı bebeklere dönüşüyor (PMID: 37381073).
Ayrıca, embriyo ve rahim içi zarın zamanlamasını uyumlu tutmak çok önemli. Dondurulmuş transfer sikluslarında, progesteron hazırlığını beş gün (P + 5) yaptıktan sonra 6. gün embriyolarını transfer etmek, altıncı gün (P + 6) transferine kıyasla çok daha iyi sonuç veriyor: klinik gebelik %38 ve canlı doğum %28,6’ya karşı, P + 6’da sırasıyla %8,5 ve %4,8 (PMID: 33428126).
Bütün bu bilgileri özetlersek:
6. gün embriyolarının tutunma ve canlı doğum şansı, 5. gün embriyolarına göre yaklaşık %10–20 daha düşük, euploid olsa bile. Kalite puanları biraz daha düşük ve erken hücre bölünmesi sırasında daha fazla aksaklık yaşanıyor; bu da başarı farkının büyük kısmını açıklıyor. Canlı doğan bebeklerin sağlığı ve ağırlığı açısından ekstra bir risk bulunmuyor. 6. gün blastosistini dondurmak ves sonraki bir siklusta beş günlük progesteron hazırlığından (P + 5) sonra çözdürüp transfer etmek rahim içi zar ile embriyo zamanlaması örtüşmesine zemin hazirlar.
